Webkwestie: Nautilus, op expeditie met kapitein Nemo en Charles Darwin

Je gaat nu echt op expeditie met de Nautilus. Op deze pagina lees je stap voor stap wat je moet doen. Werk de taken in de juiste volgorde af. Als je klaar bent, heb je genoeg informatie om je geheime onderzoeksdossier voor Charles Darwin te maken.

Wat ga je maken?

Je maakt een geheim onderzoeksdossier over:

1. één zee of oceaan die je zelf kiest;
2. drie bijzondere zeedieren die daar leven;
3. de aanpassingen waardoor deze dieren kunnen overleven;
4. de voedselketen van een van deze dieren;
5. aanwijzingen over het geheim van kapitein Nemo.

Je mag je onderzoeksdossier maken als document, presentatie, poster, digitaal boekje of webpagina. Je leerkracht kan aangeven welke vorm je moet gebruiken.

• Als het dossier klaar is, dan lever je het in bij je leerkracht. Wil je weten waar die op gaat letten bij het nakijken? Klik dan hier of in het menu op "Beoordeling".
• Op de pagina "Bronnen" staan internet-links waar je je informatie kunt vinden.

Voer het stappenplan uit dat je hieronder ziet staan.

Stap 1 — Kies je zee of oceaan

Je begint met het kiezen van het gebied waar jouw expeditie naartoe gaat.

Kies één zee of oceaan, bijvoorbeeld:

1. de Atlantische Oceaan;
2. de Stille Oceaan;
3. de Indische Oceaan;
4. de Noordelijke IJszee;
5. de Zuidelijke Oceaan;
6. de Middellandse Zee;
7. de Noordzee;
8. de Rode Zee;
9. de Caribische Zee;
10. de Grote Oceaan rond Australië;
11. de diepzee bij de Marianentrog.

Zoek daarna kort uit waar jouw zee of oceaan ligt.

Noteer in je onderzoeksdossier:

• de naam van de zee of oceaan;
• waar deze ligt;
• welke landen, eilanden of werelddelen erbij in de buurt liggen;
• of het gebied warm, koud, ondiep, diep, rustig of juist gevaarlijk is;
• waarom jij dit gebied hebt gekozen.

Schrijf dit op in ongeveer vijf tot acht zinnen.

Stap 2 — Verzamel drie bijzondere zeedieren

Nu ga je op zoek naar drie zeedieren die in of rond jouw gekozen zee of oceaan leven.

Let goed op: de dieren moeten dus echt passen bij jouw gebied. Kies je bijvoorbeeld de Noordzee, dan kies je geen dier dat alleen bij koraalriffen in Australië leeft.

Je kiest:

1. één onbekend of weinig bekend zeedier;
2. twee andere bijzondere zeedieren uit hetzelfde gebied.

Het onbekende dier is het belangrijkste dier van je onderzoek. Kies dus geen gewone dolfijn, haai, walvis, zeeschildpad of clownvis. Zoek juist naar een dier dat veel mensen waarschijnlijk niet kennen.

Denk bijvoorbeeld aan een dier dat:

• er vreemd uitziet;
• in de diepzee leeft;
• licht kan geven;
• zich goed kan camoufleren;
• een bijzondere manier van jagen heeft;
• giftig is;
• heel oud kan worden;
• op een extreme plek leeft;
• een slimme verdediging heeft;
• een bijzondere rol heeft in de voedselketen.

Noteer van elk dier:

• de Nederlandse naam;
• de wetenschappelijke naam, als je die kunt vinden;
• waar het dier leeft;
• hoe groot het dier ongeveer wordt;
• waarom je dit dier bijzonder vindt.

Stap 3 — Maak per dier een dierenkaart

Voor elk van de drie dieren maak je een duidelijke dierenkaart. Zo kan Charles Darwin snel zien wat jij hebt ontdekt. Gebruik per dier dezelfde indeling.

Dierenkaart

• Naam van het dier:
  Schrijf de Nederlandse naam op.
• Wetenschappelijke naam:
  Schrijf de wetenschappelijke naam op als je die kunt vinden.
• Leefgebied:
  Waar leeft het dier precies? Denk aan diepzee, koraalrif, open zee, zeebodem, kustgebied, poolzee of warm water.
• Uiterlijk:
  Hoe ziet het dier eruit? Beschrijf kleur, vorm, grootte en opvallende kenmerken.
• Voedsel:
  Wat eet het dier?
• Vijanden:
  Welke dieren kunnen dit dier aanvallen of opeten?
• Bijzondere eigenschap:
  Wat maakt dit dier bijzonder?
• Aanpassing aan de omgeving:
  Welke eigenschap helpt dit dier om te overleven?
  Bijvoorbeeld:
  • camouflage;
  • licht geven;
  • scherpe tanden;
  • gif;
  • sterke armen of tentakels;
  • een harde schaal;
  • snelheid;
  • leven in een groep;
  • leven op grote diepte;
  • goed kunnen ruiken;
  • bijzondere ogen;
  • een slimme manier van jagen.
• Korte Darwin-notitie:
  Schrijf in twee of drie zinnen wat Charles Darwin waarschijnlijk interessant zou vinden aan dit dier.

Stap 4 — Kies je belangrijkste ontdekking

Kijk nu naar je drie dieren. Welk dier is volgens jou de grootste ontdekking voor Charles Darwin? Kies één dier uit. Dit wordt jouw geheime oceaanontdekking. Dat kan het onbekende dier zijn, maar dat hoeft niet. Kies het dier waarvan jij denkt dat Darwin het meest verbaasd zou zijn.

Beantwoord daarna deze vragen:

• Waarom kies je juist dit dier?
• Wat is er zo bijzonder aan dit dier?
• Welke aanpassing helpt dit dier om te overleven?
• Wat zou Darwin van dit dier kunnen leren?
• Waarom past dit dier goed bij jouw zee of oceaan?

Schrijf hierover een tekst van ongeveer acht tot tien zinnen.

Begin bijvoorbeeld zo:

Mijn belangrijkste ontdekking voor Charles Darwin is ...
Ik heb dit dier gekozen omdat ...
Vooral de aanpassing ... is bijzonder, omdat ...

Stap 5 — Breng de voedselketen in kaart

Van je belangrijkste dier maak je nu een voedselketen. Een dier leeft nooit helemaal alleen. Het eet andere organismen en kan zelf ook voedsel zijn voor andere dieren. Zo ontstaat een voedselketen.

Onderzoek:

• wat jouw dier eet;
• door welke dieren jouw dier gegeten kan worden;
• welke kleine organismen of planten aan het begin van de voedselketen staan;
• welke grotere dieren verderop in de keten kunnen staan;
• wat er zou kunnen gebeuren als jouw dier uit de voedselketen verdwijnt.

Maak daarna een voedselketen met pijlen. Een eenvoudige voedselketen kan er zo uitzien:

zonlicht
↓
fytoplankton
↓
zoöplankton
↓
kleine vis
↓
jouw zeedier
↓
groter roofdier

Let op: jouw voedselketen hoeft niet precies zo te zijn. Hij moet passen bij jouw dier en jouw zee of oceaan.

Schrijf onder je voedselketen een korte uitleg. Gebruik deze vragen:

• Waar begint de voedselketen?
• Wat eet jouw dier?
• Wie eet jouw dier?
• Welke rol heeft jouw dier in deze voedselketen?
• Wat kan er gebeuren als jouw dier verdwijnt?

Stap 6 — Onderzoek het geheim van kapitein Nemo

Tijdens je expeditie onderzoek je niet alleen zeedieren. Je probeert ook meer te weten te komen over kapitein Nemo. Kapitein Nemo is geheimzinnig. Hij leeft liever onder water dan op het land. Hij weet veel over de zee, maar vertelt weinig over zichzelf. Zoek informatie over kapitein Nemo.

Onderzoek:

• wie kapitein Nemo is;
• in welk beroemd boek hij voorkomt;
• wie de schrijver van dat boek is;
• waarom Nemo zich heeft teruggetrokken uit de gewone wereld;
• hoe hij zich gedraagt tegenover mensen;
• hoe hij omgaat met de zee en de natuur;
• of je hem vooral ziet als held, geleerde, uitvinder, vluchteling, wreker of zonderling.

Schrijf daarna een korte Nemo-notitie voor je onderzoeksdossier. Beantwoord daarin:

• Wat ben je over kapitein Nemo te weten gekomen?
• Wat vind je geheimzinnig aan hem?
• Waarom past hij goed bij een expeditie onder zee?
• Zou Charles Darwin hem vertrouwen? Waarom wel of waarom niet?

Schrijf hierover ongeveer acht tot tien zinnen.

Stap 7 — Maak je geheime onderzoeksdossier

Nu ga je alle informatie samenbrengen in je geheime onderzoeksdossier voor Charles Darwin. Je dossier moet de volgende onderdelen bevatten:

1. Titelpagina
   Bedenk een passende titel. Bijvoorbeeld:
   • Geheim onderzoeksdossier van de Nautilus
   • Darwin en de verborgen dieren van de diepzee
   • Expeditie naar de Stille Oceaan
   • De onbekende schatten van de Rode Zee
   Zet op de titelpagina ook je naam, klas en datum.
2. Inleiding
   Vertel kort naar welke zee of oceaan je bent afgereisd en waarom je die hebt gekozen.
3. Kaart of ligging
   Laat zien waar jouw zee of oceaan ligt. Dat mag met een kaartje, een afbeelding of een korte beschrijving.
4. Drie dierenkaarten
   Plaats de dierenkaarten van je drie gekozen zeedieren in je dossier.
5. Belangrijkste ontdekking voor Darwin
   Vertel welk dier Charles Darwin volgens jou het meest zou verbazen en waarom.
6. Voedselketen
   Plaats de voedselketen van je belangrijkste dier in je dossier. Geef er ook een korte uitleg bij.
7. Nemo-notitie
   Schrijf wat je hebt ontdekt over kapitein Nemo. Geef ook je eigen mening: ben je dichter bij zijn geheim gekomen?
8. Slotantwoord
   Beantwoord aan het einde deze twee grote vragen:
   • Welke bijzondere ontdekking onder water zou Charles Darwin het meest verbazen?
   • Ben jij dichter bij het geheim van kapitein Nemo gekomen?
   Geef bij allebei de vragen een duidelijk antwoord met uitleg.
9. Bronnenlijst
   Zet onderaan je dossier de bronnen die je hebt gebruikt.

Stap 8 — Controleer je werk

Voordat je je onderzoeksdossier inlevert, controleer je je werk. Gebruik deze checklist:

• Ik heb één zee of oceaan gekozen.
• Ik heb uitgelegd waar deze zee of oceaan ligt.
• Ik heb drie zeedieren gekozen die bij dit gebied passen.
• Een van mijn dieren is onbekend of weinig bekend.
• Ik heb van elk dier een dierenkaart gemaakt.
• Ik heb uitgelegd hoe elk dier is aangepast aan zijn leefomgeving.
• Ik heb één dier gekozen als belangrijkste ontdekking voor Darwin.
• Ik heb van dat dier een voedselketen gemaakt.
• Ik heb uitgelegd wat er kan gebeuren als dat dier uit de voedselketen verdwijnt.
• Ik heb informatie gezocht over kapitein Nemo.
• Ik heb geschreven wat ik geheimzinnig vind aan kapitein Nemo.
• Ik heb de twee grote vragen aan het einde beantwoord.
• Ik heb minimaal vijf bronnen gebruikt.
• Ik heb mijn bronnen vermeld.
• Ik heb mijn tekst nagelezen op spelling, hoofdletters en leestekens.
• Mijn dossier ziet er verzorgd en duidelijk uit.

Stap 9 — Bereid je korte presentatie voor

Je vertelt kort aan de klas wat je hebt ontdekt. Je presentatie hoeft niet lang te zijn. Richt je vooral op je mooiste ontdekking. Vertel in ongeveer drie minuten:

• welke zee of oceaan je hebt gekozen;
• welke drie dieren je hebt onderzocht;
• welk dier jouw belangrijkste ontdekking is;
• waarom Charles Darwin juist dit dier bijzonder zou vinden;
• wat je hebt ontdekt over kapitein Nemo.

Je mag één afbeelding, kaart, voedselketen of dia laten zien.

Sluit af met deze zin:

Mijn grootste ontdekking aan boord van de Nautilus was ...

Klaar voor vertrek

Als je alle stappen hebt gedaan, is je expeditie voltooid. Je hebt als bemanningslid van de Nautilus onderzocht welke bijzondere dieren onder de zeespiegel leven, hoe zij zich aanpassen aan hun omgeving en welke rol zij spelen in de voedselketen.

Nu is het tijd om je geheime onderzoeksdossier aan Charles Darwin te overhandigen.

Misschien begrijp je de oceaan nu een beetje beter. En misschien ben je ook iets dichter bij het geheim van kapitein Nemo gekomen.